Oxumaq Yoxsa Öyrənmək? Təhsildə Ən Böyük Fərq

Hər gün minlərlə şagird və tələbə dərs oxuyur, imtahanlara hazırlaşır və yüksək nəticə əldə etməyə çalışır. Ancaq bir sual həmişə aktuallığını qoruyur: Biz həqiqətən öyrənirik, yoxsa sadəcə imtahandan keçmək üçün oxuyuruq? Təhsilin məqsədi yalnız dərslikdə yazılan məlumatları yadda saxlamaq deyil. Əsl təhsil insanın düşünmə bacarığını inkişaf etdirməli, hadisələrə fərqli baxış formalaşdırmalı və qarşıya çıxan problemləri həll etməyə kömək etməlidir. Məhz bu bacarıqlar insanın gələcək həyatında və peşə fəaliyyətində daha çox rol oynayır. Müasir dövrdə məlumat əldə etmək əvvəlki illərlə müqayisədə xeyli asanlaşıb. İnternet vasitəsilə istənilən mövzu haqqında saniyələr ərzində məlumat tapmaq mümkündür. Buna görə də bu günün təhsil sistemi təkcə informasiya ötürməyə deyil, həmin informasiyanı düzgün seçmək, təhlil etmək və tətbiq etmək bacarığını formalaşdırmağa yönəlməlidir. Öyrənməyin ən səmərəli yollarından biri nəzəri bilikləri praktikada tətbiq etməkdir. Məsələn, xarici dil öyrənən biri yalnız qaydaları əzbərləməklə kifayətlənməməli, gündəlik danışıqda həmin dildən istifadə etməlidir. Proqramlaşdırma öyrənən tələbə isə yalnız kod nümunələrini oxumaq əvəzinə öz layihələrini hazırlayaraq təcrübə qazanmalıdır. Praktiki fəaliyyət biliklərin daha uzun müddət yadda qalmasına kömək edir. Təhsil prosesində motivasiya da mühüm amildir. İnsan məcbur olduğu üçün deyil, öyrənməyin ona fayda verəcəyini dərk etdiyi üçün çalışdıqda nəticələr daha uğurlu olur. Kiçik məqsədlər müəyyən etmək, öyrənilən mövzuları gündəlik həyatda istifadə etmək və mütəmadi təkrar etmək motivasiyanı qorumağa kömək edir. Bəzən uğursuz nəticə əldə etmək insanı ruhdan sala bilər. Halbuki hər səhv yeni bir təcrübədir. Səhvləri qəbul edib onların səbəbini araşdıran insanlar gələcəkdə daha yaxşı nəticələr əldə edirlər. Təhsil yalnız uğurlardan deyil, həm də uğursuzluqlardan düzgün nəticə çıxarmağı öyrədir. Nəticə olaraq demək olar ki, oxumaq və öyrənmək eyni anlayış deyil. Oxumaq bilik əldə etməyin başlanğıcıdır, öyrənmək isə həmin biliyi başa düşmək, tətbiq etmək və ondan faydalana bilməkdir. Məhz bu yanaşma insanı yalnız imtahanlarda deyil, həyatın müxtəlif sahələrində də uğura aparır.